Auteur: ICProgress

Verslag: Verkenning en Bijdragen in Benjamin Mkapa Hospital, Dodoma

In 2023 onderzocht Stichting ICProgress de mogelijkheden om een aanvullende rol te spelen in het Benjamin Mkapa Hospital (BMH) in Dodoma, Tanzania. Deze verkenning vond plaats op uitnodiging van Stichting ZGT Overzee, verbonden aan Ziekenhuisgroep Twente, waarmee ICProgress een gedeelde visie heeft op het verbeteren van de gezondheidszorg in landen met beperkte middelen.

Over Benjamin Mkapa Hospital

Het BMH, opgericht in oktober 2015 en vernoemd naar de derde president van Tanzania, is een modern medisch centrum dat hooggespecialiseerde zorg binnen Tanzania mogelijk maakt. Het ziekenhuis biedt onder meer nier- en beenmergtransplantaties, openhartchirurgie, oncologie, neurochirurgie, radiotherapie en intensieve zorg. Daarmee fungeert het als regionaal expertisecentrum, waardoor patiënten niet langer afhankelijk zijn van behandelingen in het buitenland.

Bijdrage aan de Intensive Care Unit Benjamin Mkapa Hospital (ICU)

In het verslagjaar leverde een multidisciplinair team van ICProgress – bestaande uit een intensivist, een IC-verpleegkundige en een medisch technicus – een actieve bijdrage aan kennisoverdracht, technische ondersteuning en capaciteitsopbouw op de Intensive Care Unit van het BMH.

Bezoek aan ICU en CCU
Tijdens het werkbezoek 12-19 oktober, werden de Intensive Care Unit (ICU) en Coronary Care Unit (CCU) geobserveerd. Het team was onder de indruk van de deskundigheid en samenwerking van het lokale zorgpersoneel, ondanks de beperkte middelen. Deze observaties vormden de basis voor gerichte ondersteuning.

Klinische ondersteuning
De intensivist en IC-verpleegkundige richtten zich op overdracht van kennis en vaardigheden met betrekking tot mechanische beademing, hemodynamische monitoring en spoedinterventies. De medisch technicus gaf advies over het verbeteren van de betrouwbaarheid van medische apparatuur en fungeerde als aanspreekpunt voor technische vragen vanuit Nederland. De gezamenlijke inzet was gericht op verhoging van patiëntveiligheid en optimalisatie van zorgprocessen.

Onderwijs en training
Er werd veel nadruk gelegd op multidisciplinaire samenwerking en effectieve communicatie. Door middel van bedside teaching en technische workshops werden kennis en vaardigheden overgedragen aan het lokale personeel. De sterke leergierigheid van het team ter plaatse droeg in belangrijke mate bij aan het succes van deze trainingen.

Technische ondersteuning
De medisch technicus speelde een centrale rol bij het identificeren van technische problemen, het opstellen van onderhoudsprotocollen en het trainen van personeel in het gebruik van apparatuur. Deze interventies hebben geleid tot een grotere betrouwbaarheid en beschikbaarheid van de ICU-apparatuur.

Cultuursensitieve benadering
Bij alle activiteiten werd zorgvuldig rekening gehouden met de culturele context en de wensen van patiënten en hun families. Deze aanpak versterkte het onderlinge vertrouwen en droeg bij aan een duurzame samenwerking.

Materiële ondersteuning
Tijdens het bezoek werden tekorten aan essentiële medische middelen en verbeterpunten in de technische infrastructuur vastgesteld. ICProgress onderzoekt op welke wijze zij hier in de toekomst gerichte steun kan bieden.

Vooruitblik
De stichting blijft zich inzetten voor betere zorguitkomsten voor IC-patiënten en versterking van zorgprocessen, zowel in het Kilimanjaro Christian Medical Centre (KCMC) in Moshi als in het Benjamin Mkapa Hospital in Dodoma. Verdere afstemming met lokale partners en betrokken stichtingen is essentieel om activiteiten optimaal te laten aansluiten op de lokale behoeften en de beschikbare capaciteit van ICProgress.

In 2022 had Stichting ICProgress de eer om geselecteerd te worden als goede doel voor het Medisch Benefiet van de Vereniging van Coassistenten in Friesland. Dit benefiet, dat in maart plaatsvond, werd georganiseerd als diner voor medisch specialisten, huisartsen, arts-assistenten en coassistenten. Tijdens deze avond presenteerden wij onze visie, missie en doelstellingen, ondersteund door een introductiefilmpje. De opbrengst van het benefiet droeg direct bij aan onze projecten in het Kilimanjaro Christian Medical Centre (KCMC) in Tanzania.

Het bezoek van 17-26 november stond in het teken van diverse belangrijke activiteiten. Zo hebben wij de bewakingsmonitoren op de IC-afdelingen van het KCMC ingericht en zorgden we voor instructie aan artsen en IC-verpleegkundigen. We schaften nieuwe beademingsmachines aan en verzamelden bruikbare medische apparatuur, inclusief de benodigde modules, kabels en ophangbeugels. Daarnaast vulden we basisbehoeften op de IC aan, voerden we reparaties uit en regelden we het veilige transport van alle apparatuur per luchtvracht naar Tanzania.

Ook op het gebied van behandeling, zorg en organisatie hebben we stappen gezet. We evalueerden eerdere activiteiten, hervatten het onderwijs in Advanced Life Support (ALS) en Basic Life Support (BLS) en gaven bedside teaching aan artsen en verpleegkundigen. Hierbij lag de nadruk op patiëntgerichte en methodische zorg, ondersteund door daglijsten voor patiënten. Tot slot werkten we aan het verbeteren van de IC-organisatie, inclusief opname- en ontslagbeleid, en droegen we bij aan ziekenhuisbrede verbeteringen in ketenzorgprocessen.

Ook in 2021 stond de coronapandemie centraal. Wederom was een fysieke reis naar Tanzania niet
mogelijk. Toch werd de stichting onder de aandacht gebracht bij het Medisch Benefiet Friesland, dat
ICProgress uiteindelijk selecteerde als goed doel voor 2022. Ondanks reisbeperkingen bleef de
stichting zich inzetten voor het inzamelen van apparatuur en het onderhouden van contacten met het KCMC.

Bezoek van 14-22 November 2019

In 2019 reisde het ICProgress-team met zes leden af naar het KCMC-ziekenhuis in Moshi, Tanzania.
De focus lag op het installeren van medische apparatuur, zoals endoscopietorens en
bewakingssystemen voor de IC. Naast technische ondersteuning gaf het team trainingen in reanimatie en patiëntgerichte zorg. Het hoogtepunt was de succesvolle ingebruikname van drie HD-endoscopietorens, waarmee een nieuwe afdeling werd ingericht. De dankbaarheid van het KCMC onderstreepte de grote waarde van deze missie: “You and your team have changed lives”

Augustus 2018. Eindelijk was het zo ver. De container vol met materiaal werd opgehaald van het terrein van het MCL Harlingen. Hij zat vol met medisch, verpleegkundig en technisch materiaal, zoals OK-tafels, lampen, onderzoekstafels, tilliften, bewakingsapparatuur, bedden, verbandmiddelen, UPS-apparatuur, infuussystemen, perfusoren, afzuigapparaten, microscopen, ECG-apparaten, bloeddrukmeters, saturatiemeters, fysiotherapietoestellen en veel verpleegkundig materiaal.
Ook ontvingen we via Stufa en Stichting Multimodus kinderkleding, gebruiksartikelen en voetbaltenues van een plaatselijke club.

Logistieke tegenvaller

Helaas was de container tijdens ons verblijf in Tanzania nog niet gearriveerd door logistieke problemen. Hierdoor konden we de apparatuur niet verspreiden, gebruiksklaar maken of demonstreren. Deze vertraging bracht bovendien extra kosten met zich mee.

Focus op scholing en samenwerking

Ondanks dat, konden we als team wel onze doelstellingen op de Intensive Care-afdelingen behalen. We gaven vervolg aan de verpleegkundige overdracht met behulp van papieren daglijsten en de ABCD-methodiek via bedside teaching op de afdelingen IC-A, IC-B en Medical IC. Ook zetten we de SBAR-methode verder in als overdrachtsstructuur tussen verpleegkundigen en artsen tijdens de grote visite.
Daarnaast verzorgden Rik en Inge kennisoverdracht aan de maatschap Interne Geneeskunde en aan arts-assistenten van Interne en Anesthesie. Theorie- en praktijklessen reanimatie maakten daar deel van uit. Wybe en Ralph richtten zich op het verbeteren van de logistiek en het herstel van medische apparatuur op de IC en elders in het ziekenhuis.

Blijvende inzet nodig

Onze manier van werken, met veel bedside teaching, draagt bij aan een sterke band met de lokale teams van artsen, verpleegkundigen en staf. Toch is er nog veel te verbeteren. Nieuwe IC-verpleegkundigen hebben niet altijd hetzelfde opleidingsniveau als de oudere generatie, en ook onder arts-assistenten is de kennis soms beperkt. Hier ligt blijvend werk voor het team, in het bijzonder voor Rik en Inge.